Glutamat ve Gamma-Aminobutirik asit (GABA) Düzeylerinin Ölçümü İçin Sıvı Kromatografisi/Tandem Kütle Spektrometresi Cihazında Yöntem Kurulması

ÖZET Beyin fonksiyonu, karmaşık ve sıkı bir şekilde düzenlenen sinaptik iletime dayanır. Merkezi sinir sistemindeki hızlı sinaptik iletime, postsinaptik olarak lokalize iyonotropik reseptörleri aktive eden presinaptik olarak salınan nörotransmiterler glutamat ve γ-aminobütirik asit (GABA) aracılık eder. Sağlıklı beyin fonksiyonu hem uyarıcı hem de inhibe edici sinyallere ihtiyaç duyar. Glutamat ve GABA gibi nörotransmiter bileşikler uyarıcı/inhibitör dengesini kontrol eder. Merkezi sinir sistemindeki başlıca uyarıcı/inhibitör dengesini kontrol eden glutamat ve GABA nörotransmiterlerinin sentezini, salınımını ve sinyalleşmesini değerlendirebilmek için kan düzeyleri takibi son derece önemlidir. Uyarılma ve inhibe etme arasındaki denge, sağlıklı beyin fonksiyonun anahtarıdır. Uyarıcı ve inhibitör dengesinin bozulması, nörogelişimsel bozuklukların, nörodejeneratif/nörolojik hastalıkların yanı sıra akut nörolojik bozuklukların patobiyolojisine neden olur. Glutamat, merkezi sinir sisteminde en bol bulunan amino asitlerden biridir ve metabolizmada bir substrattır. Glutamatın beyinde birincil uyarıcı nörotransmitter ve kritik bir nöromodülatör olarak görev yaptığı bilinmektedir. GABA, merkezi sinir sisteminde birincil inhibitör nörotransmitter olarak görev yapan bir amino asittir. GABA, nörotransmitter olmayan, metabolik bir kapasitede işlev görür ve sinaptogeneze ve ayrıca oksidasyon-redüksiyon (redoks) düzenlemesine katkıda bulunur. Çoğu GABAerjik nöron, GABA'yı glutamattan sentezler ve onu merkezi sinir sistemindeki sinaptik aralığa serbest bırakır. Bununla birlikte astrositler, fizyolojik ve patolojik durumlarda komşu nöronlardaki GABA reseptörlerini aktive ederek GABA'yı hem sentezleyip hem salgılayabilir. Projemiz bir araştırma projesi olup, projemizin konusu tedavi esnasında kan düzeylerinin takibi, tedavi etkinliği, güvenilirliği ve standardizasyonu açısından son derece önemli olan Glutamat ve GABA düzeyleri için analitik biyokimyada gold st...