Erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan bireylerde çocukluk çağı travmaları, dissosiyatif yaşantılar ve yürütücü işlevlerin fMRI bağlantısallık analizleri ile incelemesi

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) erişkinlerde görülme sıklığı %1.2-7.3'tür. DEHB erişkinlerde sık görülen bir psikiyatrik bozukluk olmasına karşın yeterince tanınmamakta ve gözden kaçabilmektedir. Ayrıca bu bireylerde psikiyatrik eş tanı oranları da yüksektir. Duygudurum bozuklukları, alkol madde kullanım bozuklukları, kişilik bozuklukları, anksiyete bozuklukları, yeme bozuklukları, davranışsal bağımlılıklar en sık görülen eş tanılardır. Gecikmiş tanı alma olasılıkları, düşük tedavi başvuruları, kronik seyri ve yüksek komorbidite oranları nedeniyle birçok alanda hayat kalitesini etkileyen bir bozukluktur. Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) sistemi çekimle korele olarak beyindeki bölgelerden geçen kan akımını ölçebilen bir sistemdir. Aynı zamanda kan akımında düşme ya da yükselme olan bölgelerin belli programlarla incelenmesi sonucu bağlantısallık analizleri yapabilen bir görüntüleme yöntemidir. DEHB'de dinlenim durum ağlarından default mode network (DMN) denilen, dikkati dağıtmakta ve görev mevcut değilken aktive olan bir bağlantısallık ağıdır. Yapılan çalışmalarda DEHB hastalarında dikkati sürdürmekte ve dağıtmakta problemler olduğu görülmüş fakat DMN üzerine yeterince çalışma yapılmamış olduğu görülmüştür. Çok sayıda yapısal fMRI çalışması olmakla beraber dinlenim durum ağları ve özellikle DMN üzerine yeterince çalışma olmadığını ve DEHB'de dikkat ile alakalı sorunların bu bağlantısallık ağı ile ilgili olabileceği düşünülmektedir.DEHB'de harekete geçme, dikkati sürdürme, odaklanma, duygunun düzenlenmesi ve bellek gibi yürütücü işlevlerin bozulduğuna dair modeller bulunmaktadır. Yapılan çalışmalarda Stroop, Wisconsin kart eşleme testi, Hanoi kulesi testi gibi yürütücü işlevleri değerlendiren testlerde bozukluk saptanmıştır.Ayrıca DEHB'li bireylerde dissosiyatif yaşantılar da sıklıkla gördüğümüz bir durumdur. DEHB semptom şiddeti ile dissosiyatif belirtiler arasında pozitif bir korelasyon olduğu düşünülmek...