Tang Hanedanlığı Dönemi Çin Şiiri Araştırmaları

618-907 yılları arasında hüküm sürmüş olan Tang Hanedanlığı, Çin tarihinde en uzun süre yönetimde kalan hanedanlıklardan biridir. Hanedanlığın yaklaşık üç yüz yıl süren hükümdarlığı boyunca askeri, ekonomik, siyasi ve kültürel pek çok olay ve gelişme yaşanmıştır. Kültürel anlamda yaşanan gelişmelerde edebiyat çalışmaları önemli bir yere sahiptir. Çin tarihinin her döneminde edebi eserler üretilmiştir. Farklı dönemlerin ön plana çıkmış edebi türleri bulunmaktadır. Tang Hanedanlığının kuruluşundan önceki dönemlerde yaşanan savaşlar, edebiyat ve sanata sınırlı gelişme imkânı sunmuştur. Hanedanlığın yıkılmasından sonra kurulan Song Hanedanlığı döneminde ise ağırlıklı olarak tiyatro eserleri görülmektedir. Bu sebeple Tang Hanedanlığı dönemi Çin edebiyatının gelişmesinde ve yenilenmesinde bir dönüm noktası niteliği taşımaktadır. Bu dönemde, pek çok yazar ve şair yetişmiş, okullar açılmış, yeni akımlar ortaya çıkmış, farklı edebi türlerde eserler üretilmiştir. Yazın alanında yaşanan bu gelişmeler sonraki dönemlerin edebiyat eserlerinin şekillenmesinde de etkili olmuştur. Sanat ve edebiyata önem veren imparatorların desteği ile gelişen Tang dönemi edebiyatında en göze çarpan ögelerden biri şiirdir. Tang Hanedanlığı, Çin şiirine altın çağını yaşatmıştır. Pek çok başarılı şair yetişmiştir. Bu şairlerin eserleri ile Çin şiiri hem konu hem de nitelik bakımından zenginleşmiştir. Yetiştirilen şairler ve yazarlar sadece soylu kesimden olmayıp halk arasından başarılı olan kişiler de bulunmaktadır. Bu şairlerin bakış açıları ve eserleri şiire yeni kapılar açmış; konular, yazım teknikleri ve üretilen eserlerin ulaştığı kitlenin özellikleri, Tang şiirinin gelişmesine ve yenilenmesine katkı sağlamıştır. Yönetim ve memur kesimin şiire ilgi duyması ile bürokrat şairler ortaya çıkmıştır. Şiirde yaşanan gelişmeler diğer edebî türlerin gelişmesine de yardımcı olmuştur. Bazı eserlerde şiirler ve nesirler birlikte işlenmiştir. Daha önceki dönemlerde imparatora ve saraya övgüler sunan şiirler yazılırken, Tang Hanedanlığı döneminde şiirlerde genel olarak; halkın durumu, doğa olayları, sosyal yaşam, savaşlar, kahramanlıklar, sevgi vb. konular ele alınmıştır. Hanedanlığın kuruluş ve yükselme döneminde Tang şiirlerinin konuları daha canlı ve umutlu iken yıkılış dönemi şiirlerinin konuları daha kasvetlidir. Şiirlerde yapısal olarak sınıflandırmalar yapılmış; serbest nazımlı şiirlere ek olarak bir mısrasında beş veya yedi Çince karakter kullanılarak yazılan şiirler ön plana çıkmıştır. Bu şiirler de uzunluklarına, yapılarına ve uyaklarına göre farklı türlere ayrılmaktadır. Bu şiir türleri; Beş İmli Klasik Şiir (无言古诗), Yedi İmli Klasik Şiir (七言古诗), Beş İmli Sekiz Mısralı Şiir(五言律诗), Yedi İmli Sekiz Mısralı Şiir (七言律诗), Beş İmli Dört Mısralı Şiir (五言绝句), Yedi İmli Dört Mısralı Şiir (七言绝句). Çince karakterlere aynı zamanda “im” de denilmektedir. Proje kapsamında ilk olarak Tang dönemi edebiyatı ve şiiri hakkında bilgi edinmek için Eski Tang Tarihi (旧唐书), Yeni Tang Tarihi (新唐书), Sui Tarihi (随书) vb klasik kaynaklar ile Çin edebiyatı modern dönem araştırmacılarının çalışmaları taranacak; edinilen bilgiler doğrultusunda yukarıda belirtilen şiir türlerinin özellikleri ayrıntılı olarak açıklanacak; her bir tür için önde gelen şairler tespit edilerek kısa biyografileri hazırlanacak ve şairlerin her bir tür için sonradan belirlenecek sayıda eserleri Türkçeye tercüme edilecek; çalışmanın sonuç kısmında değerlendirme yapılacaktır.