Organik Atıkların Yüksek Katma Değerli Biyoteknolojik Organomineral Gübre Olarak Geri Kazanımı

Proje çerçevesinde atık mantar kompostunun oldukça yüksek olan organik madde miktarı parçalanarak içerisindeki bitkisel enzimler, humik asit ve amino asitler bağımsız hale gerilecek ve suda çözünür hale getirilen atık mantar kompostu çeşitli katkılar ile zenginleştirilerek basınçlı sulama sistemleri ile rahatlıkla kullanılabilir bir ürün haline getirilecektir. Günümüzde atık mantar kompostunu arazilerinde kullanan çiftçilerin temel sorununun bu materyali araziye uygulama zorluğu olduğu göz önüne alındığında sıvı atık mantar kompostunun gerek uygulama kolaylığı gerekse zenginleştirilmeye daha elverişli olması sebebiyle üreticilerin dikkatini çekeceği öngörülmektedir. Atık mantar kompostunda azot, fosfor ve potasyum gibi besin elementlerin ihtiva eden gübreler, alçı ve mermer tozu bulunabilmektedir. Ayrıca atık mantar kompostunda bu kompost materyal atıklarının dışında mikrobiyal konsorsiyum, üretilen mantarın miselleri, ekstraselüler enzimler ve mantar türüne bağlı olarak örtü toprağı atıkları da bulunmaktadır. (Pekşen ve Yamaç, 2016). Atık mantar kompostunun sıvılaştırılarak organik gübre materyali olarak kullanılması, hem çevre kirlenmesinin azaltılması hem de atık olan bu materyalin ekonomiye kazandırılması, önemli bir katma değer ortaya çıkaracaktır. Bu doğrultuda projeye başlama kararı alınmış olup, Ar-Ge çalışmaları sonrasında ilgili ürünlerin ticarileşmesi sağlanacaktır. Girişimci 2010 yılında “Atık Mantar Kompostunun Bazı Toprak Özellikleri ile Şeker Pancarının Verim Ve Kalitesine Etkileri” adlı doktora tezinde proje konusu atık mantar kompostunun katı olarak kullanımının etkilerini araştırmış ve kayda değer sonuçlar elde etmiştir. Keza aynı konu üzerine 7100463 numaralı Teydeb-1505 projesinde 2010 yılında danışmanlık görevi üstlenmiş ve proje başarı ile tamamlanmıştır. Girişimci bu çalışmalarının sonuçlarını yurtdışı sempozyumlarda bildiri olarak sunmuştur. Bu döneme kadar yapılan araştırmaların tamamında atık mantar kompostu katı materyal olarak kullanılmıştır. Fakat uygulama zorlukları göz önüne alındığında büyük tarım arazilerinde kullanımının ancak sıvı gübre formunda üretilmesi ile yaygınlaştırılacağı gerçektir. Zira son 10 yıl içerisinde sıvı gübrelerin gerek sulama sistemleri ile gerekse pülverizatörler aracılığı ile uygulanması daha kolay bir hale gelmiştir.