Obez bireylerde sarkopeni tanısı ve şiddetinin belirlenmesinde kullanılan testlerin tele-değerlendirme sonuçlarının güvenilirliği

Obezite, insan sağlığını tehdit eden çok sayıda hastalık ve probleme neden olan, önemli bir halk sağlığı sorunudur ve tüm dünya ile birlikte ülkemizde de prevalansı artmaktadır. Hem obezitenin kendisi hem de obeziteye bağlı hastalıklar sonucunda kas iskelet sistemi olumsuz etkilenmektedir. Bu etkilenimin önemli bir sonucu olarak obez bireylerde sarkopeni gelişerek sarkopenik obezite (SO) görülmektedir. SO, hem sarkopeni (kas kütlesi ve kas fonksiyonu kaybı) hem de obezitenin eş zamanlı varlığı ile karakterizedir. Uluslararası rehberler sandalyede otur kalk testi, yürüme hızı ve Süreli Kalk ve Yürü Testi (SKYT) performans testlerini sarkopeninin tanımı ve ciddiyetinin belirlenmesinde kullanılmasını önemle vurgulamaktadır. Hem sağlık yükündeki artışlar hem de yaşanan Covid-19 pandemisi, "tele-değerlendirme ve tele-rehabilitasyon" uygulamalarının önemini hızla artırmaktadır. Tele-rehabilitasyon programlarının etkinliğini değerlendirmek için güvenilir uzaktan takip değerlendirme yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. 5 Tekrarlı Otur Kalk Testi (5TOKT), 4 Metre Yürüme Hızı (4MYH) ve SKYT testleri obez bireylerde sarkopeni tanımı ve şiddeti için klinik uygulamada sıklıkla kullanılmasına rağmen, tele-değerlendirme testleri olarak psikometrik özellikleri henüz araştırılmamıştır. Bu nedenle, bu çalışmada bu testlerin obez bireylerde hem yüz yüze hem de tele-değerlendirme testleri olarak değerlendirici içi ve değerlendiriciler arası güvenilirliğini değerlendirmeyi amaçlıyoruz. Çalışma kapsamında, değerlendiriciler arası ve değerlendiriciler içi güvenilirliği test etmek için tanımlayıcı bir çapraz çalışma dizaynı kullanılacaktır. Araştırma Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Laboratuvarı'nda gerçekleştirilecektir. Çalışmaya kartopu örnekleme yöntemi ile dahil edilme kriterlerini sağlayan, beden kütle indeksi (BKİ) 30 kg/m2 ve üzeri olan 80 gönüllü birey çalışmaya dahil edilecektir. Çalışma kapsamında katılımcıların demografik veriler ve kişisel özellikleri kaydedilecektir. Vücut kompozisyonu biyoelektrik empedans yöntemi kullanılarak ölçülecek olup kavrama kuvveti el dinamometresi ile değerlendirilecektir. Performans testleri olarak 5TOKT, 4MYH ve SKYT testleri kullanılacaktır. Çalışmaya katılan tüm bireyler için aynı değerlendirme prosedürü izlenecektir. Tüm testler yüz yüze ve uzaktan gerçekleştirilecektir. Yüz yüze değerlendirmeler klinikte, uzaktan değerlendirmeler ise katılımcıların evlerinde gerçekleştirilecektir. Yüz yüze ve tele-değerlendirmeler 24 saat içinde tamamlanacaktır. Tele-değerlendirmeler 'WhatsApp' telefon uygulaması kullanılarak gerçekleştirilecektir. Bizim çalışmamızda, obez bireylerde rehberler tarafından sarkopeni tanı ve şiddetinin değerlendirilmesinde önerilen ve yüz yüze klinikte kullanılan ancak bildiğimiz kadarıyla literatürde tele-değerlendirme güvenilirliklerinin çalışılmadığı testlerin uzaktan değerlendirilmesi projemizin özgünlüğünü oluşturan temeldir. Yapacağımız bu alandaki ilk çalışma; SO ile ilgili olarak yapılacak tele-rehabilitasyon çalışmaları için ilk basamak teşkil edecek ve tele-değerlendirme çalışmalarına yön verecektir. Ek olarak bu çalışma ile yüz yüze katılımda zorluk yaşayan SO bireyler için alternatif bir değerlendirme yöntemi olacak ve katılım yüzdesinin artışına sebep olacaktır. Evden değerlendirmeye olanak sağlaması açısından sağlık maliyet ve yükünün azalmasına katkıda bulunacaktır.