Skleroderma hastalarında 6-dakika pegboard ring testinin geçerlik ve güvenirliği

Skleroderma, vaskülopati ve geç evre doku atrofisi ile ilişkili deri, kas-iskelet sistemi ve iç organlarda fibrozis ile karakterize bir bağ dokusu hastalığıdır. Skleroderma multisistemik bir hastalık olduğundan, klinik bulguları ve prognozu değişkendir; çoğu bireyde deri kalınlaşması ve çeşitli derecelerde iç organ tutulumu görülür. Sklerodermalı hastalarında görülen ve sistemik tutulum sonucu olarak karşımıza çıkan akciğer ve kalp etkilenimi, fonksiyonel egzersiz kapasitesinin bozulmasına da zemin hazırlamaktadır. Bunlara ek olarak fonksiyonel egzersiz kapasitesinin kısıtlanmasında rol oynayan faktörlerden diğeri ise kas-iskelet sistemi bulgularıdır. Skleroderma hastalarında üst ekstremite etkilenimlerinin alt ekstremite etkilenimlerine göre daha fazla olduğu gösterilmiştir. 6-dakika pegboard ring testi (6PBRT) üst ekstremite egzersiz kapasitesini değerlendirmede kullanılan bir testtir. 6PBRT klinik uygulamada farklı hastalıklarda sıklıkla kullanılmasına rağmen, skleroderma hastalarında psikometrik özellikleri henüz araştırılmamıştır. Bu nedenle, bu çalışmada 6PBRT'nin skleroderma hastalarında geçerlik ve güvenirliğini değerlendirmeyi amaçlıyoruz. Çalışmada, test-tekrar test dizaynı çalışma deseni olarak kullanılacaktır. Araştırma Selçuk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Laboratuvarı'nda gerçekleştirilecektir. Çalışmaya, Selçuk Üniversitesi İç Hastalıkları Bölümü tarafından yönlendirilen dahil edilme kriterlerini sağlayan, 50 gönüllü skleroderma hastası dahil edilecektir. Çalışma kapsamında katılımcıların demografik veriler ve klinik özellikleri kaydedilecektir. Çalışmada, skleroderma hastalarında 6PBRT'nin geçerlik ve güvenilirliği araştırılacaktır. Bu kapsamda yapılacak ilk test sonrasında 1 saatlik dinlenme arası verilecektir. Dispne ve yorgunluk Borg ölçeği kullanılarak değerlendirilecek ve 6PBRT öncesinde ve sonrasında kalp hızı ve kan basıncı kaydedilecektir. 1 saatlik dinlenme süresinin ardından 6PBRT'nin ikinci denemesi gerçekleştirilecektir. Tüm testler sırasında kas oksijen monitörü deltoid kası üzerine yerleştirilerek üst ekstremite kas oksijenasyonu değerlendirilecektir. Hastaların stabil olduğundan emin olmak için ikinci denemeden önce dispne ve yorgunluk seviyesi ile kalp atış hızının ilk değerleri kontrol edilecektir. Tüm değerlendirmeler aynı fizyoterapist tarafından yapılacaktır. Yapacağımız bu alandaki ilk çalışma; skleroderma hastalarında üst ekstremite rehabilitasyonu ile ilgili olarak yapılacak rehabilitasyon çalışmaları için ilk basamak teşkil edecektir. Ek olarak bu çalışma ile skleroderma hastalarında 6PBRT sırasında periferal kas oksijenasyonu değerlendirilecek ve etkilenim objektif bir şekilde saptanacaktır.