Türkiye’de Yetişen Bazı Scutellaria Türlerinin Deneysel Sepsis Modeli Üzerindeki Etkilerinin Farmakognozik Açıdan Araştırılması

Scutellaria türlerinin, literatürde kayıtlı olan geleneksel kullanımları ve in vitro ve in vivo yöntemlerle ortaya konulmuş olan anti-enflamatuvar, antioksidan ve antimikrobiyal etkileri nedeniyle, sepsise karşı etkili ajan olarak kullanılma potansiyeline sahip olabileceği öngörülmüştür. Bu bağlamda, çalışmamızda, ülkemizde doğal olarak yetişen Scutellaria albida L. subsp. albida, S. altissima L., S. diffusa Benth., S. galericulata L., S. pontica K.Koch türlerinden hazırlanan ekstrelerin antioksidan ve anti-enflamatuvar aktivitelerinin in vitro yöntemlerle araştırılması ve aktif bulunan tür üzerinde aktivite yönlenirmeli fraksiyonlama ve izolasyon çalışmaları yapılarak etkiden sorumlu bileşik/lerin belirlenmesi planlanmaktadır. Bu amaçla, çeşitli kromatografik yöntemler kullanılacak, etkili olan ekstre/alt ekstre/fraksiyon ve izole edilen aktif bileşiğin sepsise karşı etkileri in vivo çekal ligasyon punksiyon (ÇLP) yöntemiyle araştırılacaktır. In vitro anti-enflamatuvar aktivite 5-Lipooksijenaz (5-LOX) enzim inhibisyonu ve Siklooksijenaz-2 (COX-2) enzim inhibisyonu deneyleri ile; in vitro antioksidan etki DPPH ve ABTS radikal süpürücü etki tayini deneyleri ile araştırılacaktır. In vivo çalışmalarda, 200-250 g ağırlığında 12 haftalık Wistar Albino cins 54 adet erkek rat kullanılacaktır. Ratlar randomize olarak kontrol ve deney grupları olmak üzere 7 gruba ayrılacaktır. Deney gruplarına ait ratlara, sham grubu hariç ÇLP yöntemi uygulanacaktır. Model oluşumunun hemen ardından tedavi protokollerine başlanılacaktır. Hayvanlarda sağ kalım oranı belirlenecek; akciğer dokusunda histopatolojik skorlama yapılacak ve pro-enflamatuvar sitokinlerin düzeyi ölçülecek; kan örneklerinde mikrobiyolik inceleme ile kandaki enfeksiyon varlığı tespit edilecektir.