Tarım Kooperatif Modeli: Konya İlinde Bir Uygulama

Tarım sektörü gıda gereksiniminin karşılamak, sanayiye endüstriyel ham madde sağlamak, istihdam yaratmak, yurtiçi katma değere önemli katkılar yapmak gibi işlevleri yerine getirirken; iklim ve doğa koşullarının üretimi istikrarsızlaştırması, girdi fiyatlarının yüksek olmasına karşın ürünlerin satış fiyatlarının düşük olması, üreticilerin dağınık olması, tarımsal ürün piyasasına yapılan müdahaleler, ulusal ve uluslararası pazarlarda yaşanan yoğun rekabet, ülkelerin tarımsal ürün dış ticaretindeki koruma stratejisi gibi çeşitli sorunlarla mücadele etmektedir. Günümüzde birçok gelişmiş ülke sahip olduğu sosyo-ekonomik ve coğrafik yapısına uygun şekilde oluşturduğu(mevzuat, teşkilat ve finansman) tarımsal kooperatifler aracılığıyla, tarım piyasasındaki müdahale edilebilir sorunların birçoğunu çözmüş ve çözmeye devam etmektedir. Bu bağlamda gelişmiş ülkeler, özellikle küçük ölçekli tarımsal üreticilerini tarım piyasalara adaptasyonunu sağlamıştır. Bu süreçte maliyetlerini minimize edememesi, ürününü doğru fiyattan satamaması, teknik bilgi yetersizliği ve finansman sıkıntısı yaşaması gibi müdahale edilebilir ve çözüme kavuşturulabilir sorunlarının neredeyse tamamının rasyonel bir kooperatif kurumsal yapısı oluşturularak giderilebildiğinin birçok örneği bulunmaktadır. Buna karşılık Türkiye'deki tarımsal kooperatiflerin önemli bir kısmının, sektörün sorunlarına çözüm olmaktan uzak olduğu hatta sektöre yeni ilave sorunları taşıdığı gözlenmektedir. Tarımsal arz piyasasının sorunlarına bir çözüm önerisi olarak Kooperatifler; kırsal kalkınmada, kıt kaynaklara sahip olan üreticilerin verim ve gelirlerini artırmada, tarımsal gelişmeyi sürdürülebilir hale getirmede önemli araçlardan biri olarak, birçok gelişmiş ülkede uygulanabilirken ülkemizde bu yapının neden başarısız olduğunu ortaya koymak bu çalışmanın öncelikli amacıdır.