Keten Tohumu Yağının Soğuk Sıkım Eldesinde Mekanik Parametrelerin Optimizasyonu

Keten tohumu yağı omega-3 yağ asitleri, alfa-linolenik asit (ALA), kısa zincirli çoklu doymamış yağ asitleri, lifler, fitoöstrojenik liganlar, proteinler ve antioksidanlar yönünden zengin bir bitkisel kaynaktır. Yaklaşık 40 yağ içeriğine sahiptir. Sağlık üzerine olumlu etkileri olan ve biyoaktif bileşenlerce zengin olan yağların tüketimi dünyada yaygın olarak önem kazanmaktadır. Özellikle soğuk-sıkım proses ile ürün yüksek sıcaklıklara maruz kalmadığı için doğal yapısının bozulmadığı, biyoaktif içeriğinin korunduğu, kendine has tat, renk ve aromasının bozulmadığı yağlar üretilebilir. Fakat soğuk-sıkım uygulamalarında sıcaklık yükselerek istenmeyen değerlere çıkabilmektedir. Soğuk-sıkım prosesi sırasında uygulanan sıcaklık ve vida dönme hızı gibi mekanik parametreler elde nihai ürünün kalitesini ve önem arz eden yağ kompozisyonunu doğrudan etkilemektedir. Bu proje çalışması kapsamında soğuk sıkım makinesinin sıcaklık (0C) ve vida dönme hızı (rpm) parametrelerinin keten tohumu yağının yağ asidi ve uçucu bileşen profillerine, radikal süpürme kapasitesi ve oksidatif stabilite değerlerine etkisini belirleyecek nitelikte bir optimizasyon çalışması gerçekleştirilecektir. Optimizasyon çalışmasında yüzey yanıt metodolojisi (merkez kompozit tasarımı) kullanılacaktır. Sıcaklık ve vida dönme hızı sistem faktörleri olarak tanımlanırken, yağ asidi kompozisyonu (linoleik asit, linolenik asit, oleik asit, stearik asit ve palmitik asit yüzdeleri), yağ verimi ve uçucu bileşen kompozisyonu yanıt olarak tanımlanacaktır. Böylece soğuk-sıkım proseslerde vida dönme hızı ve sıcaklığın keten tohumu yağının kalite özelliklerini ne şekilde etkileyeceği tahmin edilebilecektir. Elde edilen sonuçlar literatüre kazandırılacak ve benzer birçok konuda ilham verici nitelikte olacaktır.