Türkiye’de Yenidoğanlarda Nekrotizan Enterokolit Sıklığı, Risk Faktörleri, Tedavi ve Prognozlarının İncelenmesi: Ulusal Çok Merkezli Epidemiyolojik Çalışma

Nekrotizan enterokolit (NEK) esas olarak prematüre bebeklerde görülen bağırsağın enflamatuvar nekrozu ile karakterize gastrointestinal sistem hastalığıdır, tüm dünyada yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde önemli bir mortalite ve morbidite nedeni olmaya devam etmektedir. Asıl olarak prematüre bebeklerde daha sık görülmesine karşın, bağırsağın iskemik olduğu durumlarda term bebeklerde de görülmektedir. Prematüre bebeklerde asıl sorun bağırsağın immatüritesi olmasına karşın, immatüriteye katkı yapan çok sayıda faktör (beslenme şekli, anne sütü-mama ile beslenme, eşlik eden enfeksiyonlar, prenatal-perinatal faktörler vb.) NEK patogenezinde rol oynar.Patolojik tablo intestinal mukozada enflamasyon ile birlikte iskemik nekroz, gaz üreten enterik mikroorganizmaların bağırsak duvarına invazyonu ve sonrasında bu gazın kas tabakası içine ve portal venöz sisteme doğru ilerlemesi ile karakterizedir. Erken tanı ve tedavi ile hastalığın klinik sonuçları daha iyi olmakla birlikte, yaşayan yenidoğanlarda, özellikle de çok düşük doğum ağırlıklı (ÇDDA: 1500 g) prematüre bebeklerde uzun dönemde önemli morbiditelere neden olabilir. Nekrotizan enterokolit 1000 canlı doğumda 1-3 oranında görülür, yenidoğan yoğun bakım ünitesi başvurularının 1-7.7’sini oluşturur. Prematüre bebeklerde gebelik yaşı ve doğum ağırlığı arttıkça NEK sıklığı azalmaktadır, ÇDDA’lı bebeklerde NEK sıklığı 6-7’dir. Nekrotizan enterokolit sıklığı doğum ağırlığı 401-750 g olan prematürelerde 11.5, doğum ağırlığı 751-1000 g olan prematüre bebeklerde 9, doğum ağırlığı 1001-1250 g olan prematüre bebeklerde 6, doğum ağırlığı 1251-1500 g olan prematüre bebeklerde 4’tür. Nekrotizan enterokolit temelde prematüre bebeklerin hastalığı olmakla birlikte vakaların 13’ünü zamanında doğan bebekler oluşturur. Ülkemizde prematüre ve zamanında doğan yenidoğan bebeklerde NEK sıklığını gösteren bir epidemiyolojik veri bulunmamaktadır. Ulusal çok merkezli prospektif çalışma olarak planlanan bu proje ile ülkemizde yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde yatan zamanında ve prematüre doğmuş yenidoğan bebeklerde nekrotizan enterokolit sıklığı, hastalık ile ilişkili risk faktörleri, özellikle hastanın detaylı beslenme öyküsü (ilk beslemenin ne zaman olduğu, miktarı, ne ile beslendiği ve kullanmakta olduğu antibiyotik ve diğer tedaviler) değerlendirilecektir. Hastalığın en çok hangi evrede görüldüğü, verilen tedaviler, prognoz gibi birçok epidemiyolojik verinin elde edilmesi, diğer ülkelerin verileri ile karşılaştırılması, ülkemiz yenidoğan bebek sağlığı için önemli bilgiler sağlayacaktır.