Görülmeyen Mahallede ”Üreten Anne Modeli” İle Önder Annelere İstihdam Sağlama ve Okul Öncesi Eğitimde Farkındalık Yaratma

Çalışmada roman annelerin ihtiyaçlarının saptanması ve roman annelerin istihdam edilebilirliklerine yönelik olarak verilen eğitim programlarının annelerin bilgi düzeyleri, tutumları ve davranışları üzerine, çocukların ise yaratıcılıkları üzerine etkisinin ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanıldığı karma araştırma yöntem desenlerinden biri olan “yakınsayan paralel karma yöntemi” kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutu, “olgubilim” deseni kapsamında yürütülmüştür. Araştırma kapsamında ilk olarak roman annelerin genel, eğitimsel ve iş ve çalışma olanaklarına ilişkin ihtiyaçlarının ve gelecek beklentilerinin neler olduğunun belirlenmesi amacıyla nitel ve nicel veriler toplanmıştır. Daha sonraki aşamada ise, roman anne ve çocuklarına yönelik olarak verilen eğitim programlarının anneler ve çocuklar üzerindeki etkilerinin ortaya konulabilmesi amacıyla deneme öncesi modellerden tek grup öntest–sontest modelinden yararlanılmıştır. Araştırma Konya İli Karatay ilçesi Doğanlar Mahallesi’nde yaşayan roman kökenli anne ve çocukları ile yürütülmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu Konya İli Karatay ilçesi Doğanlar Mahallesi’nde yaşayan, roman kökenli, 20-55 yaş aralığında, 60 ay ve altı ve 72 ay ve üstünde çocuğu bulunan, çocukları normal gelişim gösteren 51 roman anne ve bu annelerin çocukları oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu amaçlı (olasılıklı olmayan) örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak “Aile ve Çocuk Hakkında Anket Formu”, “Anne İhtiyaç Formu”, “Anne Görüşme Formu”, “Roman Annelerin Eğitim Uygulaması ile İlgili Görüşme Formu”, “Eğitim Değerlendirme Formu” ve “Yaratıcı Beceriler Ölçeği” kullanılmıştır. Araştırma kapsamında “Aile ve Çocuk Hakkında Anket Formu” anne ve çocuklarına ait demografik bilgilerinin tanımlanması amacıyla hazırlanmıştır. Doğanlar mahallesinde yaşayan 51 roman anneye on iki hafta boyunca “El Sanatları Eğitimi” “Temel Eğitime Hazırlıkta Anne Eğitimi”, Beslenme ve Hijyen Eğitimi”, “Okuma-Yazma Eğitimi” ve Psiko-Sosyal Destek Eğitim Programı” olmak üzere beş farklı konuda hazırlanmış eğitimler alan uzmanları tarafından verilmiştir. Benzer şekilde roman annelerin çocuklarına da on iki hafta süreyle “Okul Öncesi Sanat Eğitim Programı” uygulanmıştır. Proje kapsamında elde edilen bulgular doğrultusunda roman annelerin eğitim uygulamaları sonrasında eğitimin amacını daha iyi kavradıkları, eğitim çalışmalarının onların eğitimsel beklentilerini karşıladığı, annelerin büyük bir çoğunluğunun aldıkları eğitimin hayatlarına katkı sağlayacağını ve söz konusu eğitimlerin iş bulmalarını kolaylaştıracağı, iş bulmalarına yardımcı olacağı yönündeki düşüncelerini olumlu yönde etkilediği saptanmıştır. Yine roman annelere yönelik olarak verilen eğitim çalışmaları sonucunda annelerin eğitim uygulamaları öncesindeki bir iş sahibi olmaya yönelik düşüncelerinde bir atış olduğu da gözlenmiş anneler artık bir iş sahibi olmayı istediklerini belirtmiştir. Roman annelere yönelik olarak verilen eğitimler uygulamaları sonrasında annelerin büyük bir çoğunluğu çocukları hakkında artık yeterli bilgiye sahip olduklarını belirtmişler ve anneler tüm eğitim çalışmalarından memnun kaldıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca roman çocuklara uygulanan sanat eğitimi programının da çocukların yaratıcılıkları üzerine olumlu yönde etkili olduğu saptanmıştır.