Tricholoma anatolicum H H Doğan Intini un HepG2 hücreleri üzerinde H2O2 kaynaklı hasara karşı hepatoprotektif etkilerin belirlenmesi

Yüzyıllar boyunca insanlar mantarları besin olarak tüketirken aynı zamanda hastalıkların tedavilerinde de kullanmaktadırlar. Makrofunguslar 21. yüzyılda birçok interdisipliner alanda farklı araştırmalara kaynak olmakta ve tedavi amaçlı çalışmalar için kullanılmaktadır. Yenen ve yenmeyen mantar türlerinin birçoğu önemli tıbbi çalışmalarda kullanılarak elde edilen etkileri, hastalıkların iyileştirilmesinde kullanılmaya başlanmıştır. Türkiye’de endemik bir mantar türü olan Tricholoma anatolicum un HEPG2 karaciğer kanser hücre hattı üzerinde hidrojen peroksit(H2O2) kaynaklı oluşturulan oksidatif strese karşı hepatoprotektif etkileri araştırılmıştır. Çalışmada Tricholoma anatolicum ultrasonikasyon ve fraksiyon yöntemleri sonucunda ekstrakte edilmiştir. Elde edilen ekstraktların HEPG2 karaciğer kanser hücre hattı üzerindeki sitotoksik etkileri araştırılıp hepatoprotektif etkileri belirlenmiştir. Tricholoma anatolicum sulu ekstraktının(EHTA) farkılı konsantrasyonları 24-48-72 saat HEPG2 hücrelerinin hücresel morfolojilerine ve yaşam döngüsüne etkileri TBE (Trifan boyası dışlama), XTT ve gerçek zamanlı hücre analizi (Xcelligence cihazıyla) yöntemleriyle belirlenmiştir. EHTA ekstraktının HEPG2 hücreleri üzerindeki TBE hücre canlılığı analizinde, 1-5 µg/ml konsantrasyonlarının hücrede koruyucu etki gösterdiğini ancak artan konsantrasyonlarda sitotoksik etki gösterdiği belirlenmiştir. XTT sitotoksisite analizine göre EHTA ekstraktının 24 saat IC50 değeri > 2000 µg/ml, 72 saat IC50 değeri 1525 µg/ml olarak belirlenmiştir. Xcelligence cihazında yapılan gerçek zamanlı hücre analizinde EHTA ekstraktının 24 saat IC50 değeri 241,539 µg/ml, 48 saat IC50 değeri 418,135 µg/ml ve 72 saat IC50 değeri 285,694 µg/ml olarak belirlenmiştir. EHTA ekstraktının HEPG2 hücreleri üzerinde hücre yolağı (apoptoz ve nekroz) etkileri Annexin-V-apc ve 7AAD floresan boyaları yardımıyla akım sitometri yöntemiyle (flow sitometri) belirlenmiştir. EHTA ekstraktının artan konsantrasyonlarda HEPG2 hücrelerini apoptoza yönlendirdiği belirlenmiştir. Son olarak EHTA ekstraktında bulunan fenolik bileşikler DPPH metodu ve yüksek performanslı sıvı kromotografisi (HPLC) ile belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre DPPH metodu analizinde EHTA ekstraktı 25.000 µg/ml iken, FHTA ve FETA ekstraktları > 25.000 µg/ml olarak belirlenmiştir. HPLC analizinde 100 g numunede 100 mg referans noktasına göre EHTA ekstraktında kateşin ve vanilik asit pik vermiş, FHTA ekstraktında kateşin pik vermiş ve FETA ekstraktı ise pik vermemiştir. Araştırma sonuçlarına göre T. anatolicum mantarının düşük dozlarda HEPG2 hücreleri üzerinde sitostatik etkisi, yüksek dozlarda ise sitotoksik etkisi belirlenmiştir.