KONYA İLİ ÇEREZLİK KABAK EKİM ALANLARINDA GÖRÜLEN VİRÜS HASTALIKLARI VE YAYGINLIKLARININ TESPİTİ İLE ÜRETİMİ YAPILAN KABAK POPÜLASYONLARININ BU HASTALIKLARA KARŞI REAKSİYONLARININ BELİRLENMESİ

Bu çalışma Konya ili çerezlik kabak ekim alanlarındaki virüs enfeksiyonlarını yaygınlıklarını ve üretimi yapılan çerezlik kabak populasyonlarının bu hastalıklara karşı reaksiyonlarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir Konya ili ve ilçelerinde yürütülen survey çalışmalarında çalışmanın yürütüldüğü ilçelerin tartılı ortalamalarına göre Konya ili çerezlik kabak ekim alanlarındaki virüs hastalıklarının bulunma oranı 78 17 olarak hesaplanmıştır 2013 yılında toplam olarak virüs hastalığı belirtileri gösteren 334 çerezlik kabak bitki örneği ve 26 adet tohum örneği toplanmıştır Virüsler DAS ELISA ve RT PCR ile tanımlanmıştır Sonuçlar bitki örneklerinin 80 5 inin ve tohum örneklerinin ise 3 8 inin Zucchini yellow mosaic Potyvirus ZYMV Watermelon mosaic potyvirus 2 WMV 2 Cucumber mosaic cucumovirus CMV Papaya ringspot potyvirus watermelon strain PRSV W veya Squash mosaic comovirus SqMV ile enfekteli olduğunu göstermiştir Test sonuçlarına göre bitki örnekleri için ZYMV 60 2 ve WMV 2 53 0 tohum örnekleri için ise ZYMV 3 8 hâkim virüslerdir Bitki örneklerinde daha düşük oranlarda da olsa CMV 13 77 SqMV 1 8 ve PRSV W 1 2 bulaşıklıkları tespit edilmiştir Bunun yanında özellikle bitki örneklerinde karışık enfeksiyonların oldukça yaygın olduğu belirlenmiştir Testi yapılan hiçbir örnekte ise Cucumber green mottle mosaic tobamovirus CGMMV enfeksiyonu saptanmamıştır Yerel çerezlik kabak populasyonlarının virüslere karşı reaksiyonlarının belirlenmesi denemelerinde üretim alanlarında en yaygın virüs olarak belirlenen ZYMV ye ait Çumra ilçesinden izole edilen ZY 5 adlı izolat kullanılmıştır Bu çalışmalarda ZY 5 izolatı bulaştırılan 25 farklı yerel çerezlik populasyonlarının hastalık oranları 65 100 arasında hesaplanmıştır Reaksiyon denemelerinde kullanılan hiçbir populasyonun ZY 5 izolatına karşı dirençli ya da tolerant olmadığı gözlenmiştir Dolayısıyla çalışma kapsamında üreticilerden toplanan çerezlik kabak tohumlarının hepsinin Konya çerezlik kabak ekim alanlarında en yaygın virüs olan ZYMV ye karşı hassas olduğu söylenebilir